Subskrypcja:Posty Komentarze

Miejscowości L-O

Krzyż przydrożny

Luciny

Według danych z 2006, miejscowość zamieszkiwało 250 osób

Położona 8 km na północy wschód przy drodze powiatowej nr 2480 z Czmonia do Dąbrowy. Przez wieki wchodziła w skład majątków klucza mechlińskiego. Zabytkiem wsi chronionym prawem jest park z pocz. XIX wieku.

We wsi znajduje się kaplica należąca do Parafii pw. św. Wawrzyńca w Zaniemyślu. Świątkami przydrożnymi wsi jest kapliczka Matki Boskiej Królowej Polski sprzed II wojny światowej, kapliczka św. Józefa z Dzieciątkiem Jezus sprzed II wojny światowej, kapliczka Matki Boskiej Niepokalanie Poczętej z 1913, kapliczka Niepokalanego Serca Matki Boskiej sprzed II wojny światowej, kapliczka św. Stanisława Biskupa z 1913, kapliczka św. Antoniego Padewskiego i kapliczka Świętego Krzyża sprzed wojny, trzy krzyże: dwa sprzed II wojny światowej oraz z 2002.


Figura Matki Boskiej Niepokalanie Poczętej

Łęg

Według danych z 2007, miejscowość zamieszkiwało 70 osób.

Położona na lewym brzegu Warty, 4 km na wschód od Śremu, przy drodze powiatowej nr 4074, która prowadzi przez Bystrzek i Olszę, nad starorzeczami i rozlewiskami Warty. Komunikację ze wsi do Śremu zapewnia komunikacja gminna (linie 3 i 4).

Z 1252 roku pochodzi dokument książąt Przemysła II i Bolesława Pobożnego, wspominający dwóch kmieci, łowców bobrów, mieszkających w Łęgu. Wówczas wieś została darowana przez księcia Władysława Odonica klasztorowi Cysterek w Trzebnicy. W XIV wieku Łęg stanowił własność rycerską Wyszkoty z rodu Łodziów z Kórnika. Od XV wieku właścicielami byli Sapińscy, Opalińscy i Mycielscy. W XIX wieku, dwór w Łęgu, własność Leona Szmytkowskiego, gościł m.in. Karola Marcinkowskiego, Karola Libelta, Dezyderego Chłapowskiego i Stanisława Przybyszewskiego. Kolejnym nabywcą majątku był Piotr Pajzderski. W Łęgu urodzili się jego synowie:

  • Sylwester Pajzderski (1876-1953) – architekt, architekt miejski Kalisza
  • Nikodem Pajzderski (1882-1940) – historyk sztuki, dyrektor Muzeum Wielkopolskiego w Poznaniu.

Kolejnym właścicielem w latach 1904-1920 był Władysław Szczepkowski, który przejął władze w Śremie podczas Powstania Wielkopolskiego, a następnie był starostą powiatu śremskiego. W 1908 Łęg stał się pierwszą wsią na ziemiach polskich, na której stosowano sztuczne deszczowanie pól.

Zabytkami wsi są:

  • Zespół pałacowy – składa się z dworu Szczepkowskich z 1904 roku i parku krajobrazowego z XIX wieku, dwór powstał z połączenia dwóch XIX-wiecznych budynków; ma dwie romantyczne wieże oraz ganek wejściowy wsparty na ośmiu kolumnach, w parku znajdują się pomniki przyrody: dęby szypułkowe o obwodach 370 i 435 cm, jesion wyniosły o obwodzie 360 cm, wiąz szypułkowy o obwodzie 315 cm oraz jałowce wirginijskie, zespół jest zabytkiem prawnie chronionym.
  • Figura Matki Boskiej Niepokalanie Poczętej – znajduje się na skraju parku, na kolumnie, z XIX wieku, znajduje się w gminnej ewidencji zabytków.

Do świątków przydrożnych należy również kapliczka Matki Boskiej Różańcowej z początku XX wieku oraz krzyż sprzed 1911.


Figura Matki Boskiej Niepokalanie Poczętej

Marianowo

Według danych z 2007, miejscowość zamieszkiwało 40 osób.

Wieś położona przy drodze powiatowej nr 4067 do Grabianowa. Do świątków przydrożnych Marianowa należy figura Matki Boskiej Niepokalanie Poczętej z 1990 oraz kapliczka Matki Boskiej Różańcowej z lat 60. XX wieku.


Figura Krzyża Świętego

Marszewo

Położona przy drodze powiatowej nr 4069 z Pucołowa przez Błociszewo do Kadzewa. Zabytkiem wsi znajdującym się w gminnej ewidencji zabytków jest zespół folwarczny z poł. XIX wieku. Do świątków przydrożnych należy figura Krzyża Świętego.


Mateuszewo

Według danych z 2007, miejscowość zamieszkiwało 60 osób.

Zabytkiem wsi znajdującym się w gminnej ewidencji zabytków jest zespół folwarczny z końca XIX wieku.


Kaplica cmentarna

Mechlin

Według danych z 2007, miejscowość zamieszkiwało 380 osób.

Wieś położona wśród lasów i starorzeczy Warty, 5 km na północny wschód od Śremu, przy drodze powiatowej nr 4072 przez Dąbrowę. Komunikację ze wsi do miasta Śrem zapewnia komunikacja gminy Śrem (linia nr 6) oraz autobusy PKS w Poznaniu.

Pierwsza wzmianka o Mechlinie (Mechinevo) pochodzi z roku 1181, kiedy wieś należała do klasztoru Benedyktynów z Lubinia. W następnych latach była własnością rycerską Sepińskich z Mchów. W XVIII wieku Mechlin wchodził w skład majątku Kolegium Jezuitów w Poznaniu. Od 1773 właścicielami majątków mechlińskich byli Raczyńscy z Rogalina: Kazimierz Raczyński i Roger Maurycy Raczyński. We dworze ostatnie godziny życia spędził Edward Raczyński. W 1860 majątek w Mechlinie o pow. 3865 ha, na który składały się wsie: Dąbrowa, Grobelka, Kaleje, Luciny, Mateuszewo, Tesiny i Mechlin, kupił Mateusz Watta Skrzydlewski.

Atrakcjami turystycznymi wsi są:

  • Dwór – w parku krajobrazowym z 1814 zbudowany przez Edwarda Raczyńskiego, później wielokrotnie przebudowywany, od 1993 stanowi własność prywatną, mieści się w nim Ośrodek Turystyki, Rekreacji i Rehabilitacji;
  • Park podworski – z końca XVIII wieku o powierzchni 6,3 ha, w nim wiele pomników przyrody, m.in: 2 platany zachodnie o obwodzie 320 i 410 cm, 11 dębów szypułkowych o obwodzie 280 – 392 cm, jesiony wyniosłe, lipy, buki i dęby czerwone, park z ogrodzeniem i podwórzem gospodarskim jest zabytkiem prawnie chronionym;
  • Głaz z tablicą – z 1995 roku z okazji 150. rocznicy śmierci Edwarda Raczyńskiego;
  • Kaplica cmentarna – neogotycka, z 1902 oraz cmentarz rodowy Watta Skrzydlewskich , zabytek znajduje się w gminnej ewidencji zabytków;
  • Wiatrak Koźlak – z 1857;
  • Kapliczka – z 1933, zbudowana z głazów pochodzących z wykopalisk archeologicznych;
  • W gminnej ewidencji zabytków znajduje się budynek szkoły z 1912 roku, zabytkowe domy mieszkalne i budynki gospodarcze, kapliczka Matki Boskiej Nieustającej Pomocy przy parku, figura Matki Boskiej Niepokalanie Poczętej z 1880 w lesie przy drodze do Śremu oraz figura św. Wawrzyńca sprzed II wojny światowej;
  • Przez okolice Mechlina wchodzącego w skład Zespołu Przyrodniczo-Krajobrazowego „Łęgi Mechlińskie” przebiegają znakowane szlaki rowerowe i piesze.

We wsi znajduje się kaplica pw. Chrystusa Króla konsekrowana 10 lipca 1984. Pozostałymi świątkami przydrożnymi Mechlina jest kapliczka Matki Boskiej Niepokalanie Poczętej sprzed II wojny światowej przy kaplicy cmentarnej, cztery krzyże przydrożne z 1957, sprzed II wojny światowej, z 1866 oraz z figurą Matki Boskiej Niepokalanie Poczętej.


Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny

Mórka

Według danych z 2006, miejscowość zamieszkiwało 320 osób.

Wieś położona w sąsiedztwie jezior: Mórka i Mórka Mała, 9 km na południowy zachód od Śremu. We wsi znajduje się skrzyżowanie dróg powiatowych: nr 4068 z Dalewa do Mełpina i nr 4071 do Kadzewa.

Osadnictwo w Mórce pojawiło się już w średniowieczu, o czym świadczy grodzisko na półwyspie Jeziora Mórka Mała. Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1351 i wspomina komesa Michała z Mórki. Kolejny dokument został wystawiony w 1371 przez klasztor Benedyktynów z Lubinia. Dokument ten wspomina dziedzica Mórki, Piotra z rodu Ostojów oraz plebana Mikołaja. Od XVI wieku majątek był w rękach Radzewskich, Cieleckich i Radońskich. Od 1787 właścicielem był Franciszek Bojanowski, po jego potomkach Jan Nepomucen Kurnatowski herbu Łodzia. Do II wojny światowej majątek posiadali Czesław Czochron, Antoni Żółtowski oraz Roman Niedzielski.

Zabytkami chronionymi prawem są:

  • Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny – z końca XVI wieku z wieżą z 1725, w barokowym ołtarzu znajduje się obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem z XVII wieku, jak głosi legenda pochodzi on ze spalonego kościoła ze wsi Podgórka (istniała w pobliżu), w ołtarzach bocznych z początku XIX wieku mieszczą się obrazy Wszystkich Świętych oraz Św. Anny nauczającej Marie, do wyposażenia kościoła należy barokowa chrzcielnica. Na suficie nad prezbiterium znajduje się dekoracja malarska przedstawiająca 4 ewangelistów, nad nawą 8 polskich świętych. Przy kościele stoi brama-dzwonnica z XIX wieku, z dwoma dzwonami z 1612, plebania z ok. 1900, kaplica, cmentarz przykościelny. Przed plebanią rosną 2 cypryśniki zachodnie o obwodzie 100 i 125 cm. Poświęcenia kościoła dokonano 10 listopada 1680. Początkowo kościół miał wezwanie Wszystkich Świętych, od 1725 ma obecne;
  • Park podworski o powierzchni 3,1 ha z pocz. XX wieku.

W gminnej ewidencji zabytków znajduje się również:

  • Zespół pałacowy składający się z dworu, obory i stajni;
  • Domy mieszkalne;
  • Figura Matki Boskiej Królowej Polski z początku XX wieku;
  • Cmentarz przy parafii z przełomu XVIII i XIX wieku.

Atrakcją wsi jest także grodzisko stożkowate znajdujące się na półwyspie jeziora Mórka Mała, późnośredniowieczne. Do świątków przydrożnych należy także kapliczka Matki Boskiej Różańcowej z 1890 oraz dwa krzyże sprzed II wojny światowej.


Niesłabin

Według danych z 2006, miejscowość zamieszkiwało 350 osób.

Wieś położona 7 km na północ od Śremu, przy drodze powiatowej nr 2464 z Świątnik do Zbrudzewa, nad rozlewiskami i starorzeczami Warty, wśród których położone jest grodzisko. Komunikację ze wsi do miasta Śrem zapewnia komunikacja gminy Śrem (linia nr 13) oraz autobusy PKS w Poznaniu.

W dokumentach Niesłabin pierwszy raz wymieniany był w 1395 jako wieś wchodząca w skład majątku kapituły poznańskiej. W 1773 przeszła na własność Raczyńskich herbu Nałęcz. Od 1912 właścicielami byli Piotrowiacy i Staszewscy. Miejscowa tradycja głosi, że we wsi istniała kaplica św. Benona.

Zabytkami wsi znajdującymi się w gminnej ewidencji zabytków jest zespół folwarczny z pocz. XX wieku, budynek szkoły z pocz. XX w., ochronka z końca XIX w., zabytkowe domy mieszkalne i zagrody. Świątkami przydrożnymi jest figura św. Jana Nepomucena sprzed II wojny światowej, figura Najświętszego Serca Jezusa sprzed II wojny światowej przy ul. Jeziornej, kapliczka z Krzyżem Świętym z 1945 przy drodze do Orkowa oraz krzyż przydrożny z lat 60. XX wieku.

We wsi znajduje się filia Biblioteki Publicznej Miasta i Gminy w Śremie, wg danych z 31 grudnia 2008 znajduje się tutaj 7906 woluminów, z biblioteki korzysta 58 czytelników, którzy odwiedzili ją 1511 razy, wypożyczyli 550 książek i 80 czasopism.


Zespół Szkoły Podstawowej i Gimnazjum

Nochowo

Według danych z 2006, miejscowość zamieszkiwało 870 osób.

Wieś położona przy południowo-wschodniej granicy Śremu, przy drodze wojewódzkiej nr 432 z Leszna do Wrześni przez Śrem. We wsi znajduje się skrzyżowanie z drogą powiatową nr 4073 do Dolska przez Mełpin. Komunikację ze wsi do miasta Śrem zapewnia komunikacja gminy Śrem (linia nr 8 i 12) oraz autobusy PKS w Poznaniu.

W 1292 roku ulokowano wieś na prawie średzkim. Wówczas książę Polski Przemysł II sprzedał wieś sołtysowi Zachariaszowi i jego bratu Wilhelmowi. Prawdopodobnie wtedy istniał tu kościół św. Mikołaja, o którym powstały legendy. Kronikarz Jan Długosz opisał pobyt Władysława Jagiełły 7 lipca 1416 roku: Król oglądał jak rosną garnki wszelkiego rodzaju, same przez się, sztuką wyłącznie przyrody. Opis z kroniki odnosi się do istniejącego i potwierdzonego w XX wieku badaniami terenowymi cmentarzyska popielnicowego kultury łużyckiej Od XVI wieku wieś wchodziła w skład starostwa śremskiego i należała m.in. Opalińskich z Sierakowa. Następnie dzierżawili ją Czarneccy i Kinderowie. 13 czerwca 1900 w Nochowie urodził się sierżant pilot Władysław Bartkowiak. W 1921 majątek wydzierżawiło Towarzystwo Akcyjne „Spójnia”, powstała w 1917 spółka ogrodników, producentów nasion, wpisała do Rejestru Odmian Roślin Warzywnych ponad 100 własnych odmian roślin, w tym ogórka śremskiego.

Zabytkiem chronionym prawem jest:

  • Zespół dworski składający się z dworu z 1917; obecnie znajduje się w nim placówka naukowo-badawcza, która wyhodowała odmiany warzyw znane w całym kraju oraz parku z końca XIX wieku o powierzchni 2,5 ha.

Zabytkami w gminnej ewidencji zabytków są również:

  • Zespół folwarczny – kolonia mieszkalna,
  • Budynek szkoły z końca XIX wieku,
  • Zabytkowy dom i zagroda przy ul. Wiejskiej,
  • Figura Najświętszego Serca Jezusa z 1948 przy ul. Śremskiej i krzyż przydrożny z 1975 przy ul. Szkolnej.

W Nochowie znajduje się Zespół Szkoły Podstawowej i Gimnazjum im. hr. Władysława Zamoyskiego. W roku szkolnym 2006/2007 do placówki uczęszczało 280 uczniów. Do świątków przydrożnych należy także barokowo-klasycystyczna kapliczka Matki Boskiej Różańcowej, figura Matki Boskiej Niepokalanie Poczętej z 1903, kapliczka Najświętszego Serca Jezusa z 1960, figura Krzyża Świętego, figura Najświętszego Serca Jezusa z 1935 oraz grota Matki Boskiej z Lourdes z 1929 przy ul. Wiejskiej.


Figura Krzyża Świętego

Nochówko

Miejscowość należy do sołectwa Pełczyn.

Wieś położona 2 km na południe od Śremu przy drodze powiatowej nr 4073 z Nochowa do Dolska przez Mełpin. Z Nochówka prowadzi droga powiatowa nr 4075 przez Pełczyn do Międzychodu.

Do świątków przydrożnych należy figura Matki Boskiej Niepokalanie Poczętej z 1949 oraz figura Krzyża Świętego.


Figura Matki Boskiej Różańcowej

Olsza

Według danych z 2007, miejscowość zamieszkiwało 100 osób.

Położona 10 km na wschód od Śremu przy drodze powiatowej nr 4074, która prowadzi przez Bystrzek i Łęg, nad kanałem Bystrzek oraz rozlewiskami i starorzeczami Warty. Komunikację ze wsi do Śremu zapewnia komunikacja gminna (linie 3 i 4).

Wieś powstała w 1747 jako Chrząstowskie Olędry i była zamieszkała głównie przez ludność pochodzenia niemieckiego. Zabytkami znajdującymi się w gminnej ewidencji jest figura Matki Boskiej Różańcowej z 1945 oraz cmentarz ewangelicki z I połowy XIX wieku. We wsi znajduje się stajnia klubu jeździeckiego Agro-Handel Śrem.


Orkowo

Według danych z 2006, miejscowość zamieszkiwało 180 osób.

Wieś położona 11 km na północ od Śremu, przy drodze powiatowej nr 2464 z Świątnik do Zbrudzewa, nad rozlewiskami i starorzeczami Warty.

Pierwsze wzmianki o wsi pochodzą z 1287 i wspominają Teodoryka, kanonika poznańskiego i jego brata Mroczka jako jej właścicieli.

Zabytkami wsi znajdującymi się w gminnej ewidencji zabytków jest wiatrak koźlak z pierwszej poł. XIX wieku, budynek szkoły z 1948 (obecnie dom mieszkalny), budynek Ochotniczej Straży Pożarnej z poł. XIX wieku, budynki mieszkalne i zagrody W Orkowie znajdują się pomniki przyrody, wśród nich: wiąz szypułkowy o obwodzie 400 cm i dąb szypułkowy o obwodzie 570 cm. Świątkami przydrożnymi jest kapliczka Matki Boskiej Niepokalanie Poczętej z 1923 i krzyż przydrożny sprzed II wojny światowej.


Ostrowo

Według danych z 2007, miejscowość zamieszkiwało 140 osób

Wieś położona 5 km na południe od Śremu, przy drodze wojewódzkiej nr 434 do Rawicza.

Zabytkami wsi znajdującymi się w gminnej ewidencji zabytków są: domy mieszkalne nr 9 z poł. XIX wieku, nr 14 z 1915, zagroda nr 11 z pocz. XX wieku oraz figura Krzyża Świętego z 1930.


Autor: Piotr Szalony; Treści znajdują się również w artykułach Polskiej Wikipedii na licencji Creative Commons.

© 2011 Wiadomości Śremskie · Subskrybuj:WpisyKomentarze · Realizacja: WebSun