Subskrypcja:Posty Komentarze

Miejscowości P-Z

Zabytkowy budynek

Pełczyn

Według danych z 2007, miejscowość zamieszkiwało 90 osób.

Wieś położona 5 km na południe od Śremu przy drodze powiatowej nr 4075 z Nochówka do Międzychodu.

Pełczyn w dokumentach pierwszy raz został wymieniony w 1394 jako własność kapituły poznańskiej. Zabytkiem wsi znajdującym się w gminnej ewidencji jest dom mieszkalny nr 18 z 1913. Do świątków należy kapliczka przydrożna Najświętszego Serca Jezusa z początku XIX wieku, stojąca przy drodze do Międzychodu na granicy Pełczyna i Gawron.


Figura Najświętszego Serca Jezusa

Psarskie

Według danych z 2007, miejscowość zamieszkiwało 810 osób.

Wieś położona na lewym brzegu Warty, sąsiadująca od zachodu ze Śremem przy drodze wojewódzkiej nr 310 (Śrem – Czempiń – Głuchowo). We wsi znajduje się skrzyżowanie z drogą powiatową nr 4062 do Iłówca przez Brodnicę. Komunikację ze wsi do Śremu zapewnia komunikacja gminna (linia 9 i 10).

W 1279 roku Psarskie pierwszy raz zaistniało w dokumentach księcia Przemysła II jako własność rycerska komesa Borka z Sierakowa. W późniejszych wiekach wieś pozostawała w rękach różnych rodów, wśród nich byli Psarscy, Szamarzewscy, Gliszczyńscy oraz Kołaczkowscy. W 1781 majątek kupił Józef Wybicki. Właścicielami od 1793 byli Platerowie, Raczyńscy, Grodziccy i Szołdrscy. Ostatnim właścicielem przed wybuchem II wojny światowej był August Zaleski – minister spraw zagranicznych II RP, prezydent RP na emigracji w Anglii.

Zabytkami chronionymi prawem są:

  • Park krajobrazowy – z końca XVIII wieku o powierzchni 5,85 ha, a w nim m.in. dęby szypułkowe o obwodzie 645 cm i 440 cm, kasztanowiec o obwodzie 514 cm, lipy, graby, oraz cis ukształtowany w formie altany.
  • Pałac – z 1867, rozbudowany w 1900, w stylu neogotyckim, obecnie od 1971 mieści się w nim Państwowy Dom Pomocy dla Dorosłych.

Atrakcją wsi jest także:

  • Aleja drzew (ul. Platanowa) – prowadzi od pałacu do drogi wojewódzkiej nr 310, złożona z 90 klonów zwyczajnych, 27 platanów zachodnich i 15 jesionów wyniosłych o obwodzie 120-250 cm, uznana za pomnik przyrody.
  • Figura Najświętszego Serca Jezusa z 1884 przy drodze do Góry, znajduje się w gminnej ewidencji zabytków.

Świątkami przydrożnymi we wsi jest również figura Matki Boskiej Niepokalanie Poczętej z 1919 przy skrzyżowaniu ulic Zachodniej i Owocowej oraz figura Matki Boskiej Różańcowej w narożniku pałacu.


Pucołowo

Miejscowość należy do sołectwa Krzyżanowo. Według danych z 2007, zamieszkiwało ją 30 osób.

Wieś położona 8 km na zachód od Śremu przy drodze wojewódzkiej nr 310 (Śrem - Czempiń -Głuchowo), znajduje się tutaj skrzyżowanie z drogą powiatową nr 4069 do Kadzewa przez Błociszewo. Do świątków przydrożnych należy krzyż z 1990.


Kościół św. Jadwigi

Pysząca

Według danych z 2007, miejscowość zamieszkiwało 460 osób.

Wieś położona 3 km na wschód od Śremu przy drodze wojewódzkiej nr 436 (Śrem – Książ Wielkopolski – Klęka). We wsi znajdują się skrzyżowanie z drogami do Sosnowca i Borgowa. Komunikację ze wsi do Śremu zapewnia komunikacja gminna (linie 3 i 4) oraz autobusy PKS w Poznaniu.

Pierwsza wzmianka o wsi znajduje się w dokumencie lokacyjnym Śremu z 1253. Najpierw należała do klasztoru Cysterek, a od 1440 wchodziła w skład starostwa śremskiego. W 1775 znajdowały się tu cztery folwarki. W czasie zaboru pruskiego Pysząca została przejęta przez rząd pruski i włączona do domen królewskich.

Zabytkami znajdującymi się w gminnej ewidencji zabytków są: młyn z końca XIX w., wiatrak koźlak z 1816, zabytkowe domy mieszkalne.

W Pyszącej znajduje się kaplica św. Jadwigi należąca do parafii Świętego Ducha w Śremie. W 1996 odbyło się uroczyste wkopanie węgla kamiennego pod budowę świątyni. W 2000 roku kościół był poświęcony przez arcybiskupa poznańskiego. Świątkami przydrożnymi w Pyszącej jest figura św. Floriana z 2007 na budynku miejscowej Ochotniczej Straży Pożarnej, figura Matki Boskiej Niepokalanie Poczętej z 1948 oraz krzyż przydrożny.

We wsi znajduje się Szkoła Podstawowa im. Powstańców Wielkopolskich, do której w roku szkolnym 2006/2007 uczęszczało 99 uczniów oraz filia Biblioteki Publicznej Miasta i Gminy w Śremie, wg danych z 31 grudnia 2008 znajduje się tutaj 14195 woluminów, z biblioteki korzysta 128 czytelników, którzy odwiedzili ją 1023 razy, wypożyczyli 1029 książek i 158 czasopism.


Sosnowiec

Według danych z 2007, miejscowość zamieszkiwało 110 osób.

Położona przy drodze powiatowej nr 4074 przez Łęg i Olszę. Komunikację ze wsi do Śremu zapewnia komunikacja gminna (linie 3 i 4).


Figura Najświętszego Serca Jezusa

Szymanowo

Według danych z 2007, miejscowość zamieszkiwało 180 osób.

Wieś położona 4 km na zachód od Śremu przy drodze wojewódzkiej nr 310 (Śrem - Czempiń -Głuchowo) nad Jeziorem Szymanowo o powierzchni 17,8 ha.

Pierwszy raz w dokumentach wymieniana w 1253 jako własność Szymona, kasztelana gnieźnieńskiego. Następnie należała do klasztoru Bożogrobców z Miechowa, kawalerów maltańskich z Poznania i kapituły poznańskiej. Na początku XX wieku istniał folwark należący do hrabiego Cezarego Platera z Góry.

Zabytkiem wsi znajdującym się w gminnej ewidencji zabytków jest figura Najświętszego Serca Jezusa z 1921. Pozostałymi świątkami we wsi jest krzyż przydrożny oraz figura Krzyża Świętego.


Tesiny

Według danych z 2007, miejscowość zamieszkiwało 7 osób.

Osada przez wieki należała do majątków klucza mechlińskiego. Zabytkiem znajdującym się w gminnej ewidencji zabytków jest zespół folwarczny z końca XIX wieku. We wsi znajduje się kapliczka Matki Boskiej z II wojny światowej.


Wirginowo

Według danych z 2007, miejscowość zamieszkiwało 90 osób.

Zabytkiem wsi znajdującym się w gminnej ewidencji zabytków jest figura Najświętszego Serca Jezusa z 1936. Pozostałym przydrożnymi świątkami jest figura Matki Boskiej Niepokalanie Poczętej z 2004 oraz kapliczka Matki Boskiej Niepokalanie Poczętej z 1970.


Dom rodzinny ks. Piotra Wawrzyniaka

Wyrzeka

Według danych z 2007, miejscowość zamieszkiwało 400 osób.

Wieś położona 6 km na południowy zachód od Śremu, przy drodze wojewódzkiej nr 432 (Leszno - Osieczna - Śrem - Września). We wsi znajduje się skrzyżowanie z drogą powiatową nr 4069 z Pucołowa do Kadzewa. Komunikację ze wsi do Śremu zapewnia komunikacja gminna (linia 12) oraz autobusy PKS w Poznaniu

W 1230 była pierwsza wzmianka o Wyrzece w dokumentach, wieś należała do klasztoru benedyktynów z Lubinia. W 1849 w Wyrzece urodził się ks. Piotr Wawrzyniak - ksiądz, działacz społeczno-polityczny.

Atrakcjami turystycznymi wsi są:

  • Dom rodzinny ks. Piotra Wawrzyniaka – częściowo przebudowany, na szczytowej ścianie znajduje się tablica pamiątkowa z piaskowca z 1981, projektu Eugeniusza Olechowskiego;
  • Kapliczka – w stylu zakopiańskim z 1909, wystawiona została w miejscu tragicznego polowania, które odbyło się 15 stycznia 1909, którym Zygmunt Chłapowski z Turwi śmiertelnie postrzelił Kazimierza Mańkowskiego z Brodnicy, znajduje się w Lesie Rąbińskim na terenie Parku Krajobrazowego im. Dezyderego Chłapowskiego na granicy powiatu śremskiego i kościańskiego.

Zabytkami znajdującymi się w Gminnej Ewidencji Zabytków są dwie zagrody z początku XX wieku.

We wsi znajduje się Szkoła Podstawowa, do której w roku szkolnym 2006/2007 uczęszczało 70 uczniów. Przy szkole istnieje oddział przedszkolny. Do placówek kulturalnych należy również filia Biblioteki Publicznej Miasta i Gminy im. Heliodora Święcickiego w Śremie, ul. ks. Piotra Wawrzyniaka, wg danych z 31 grudnia 2008 znajduje się tutaj 14 593 woluminów, z biblioteki korzysta 445 czytelników, którzy odwiedzili ją 2065 razy, wypożyczyli 2759 książek i 54 czasopisma. W Wyrzece działa Koło Gospodyń Wiejskich.

Do świątków przydrożnych należy figura Najświętszego Serca Jezusa z 1910, figura św. Wacława, figura Najświętszego Serca Jezusa sprzed II wojny światowej w szczycie budynku, kapliczka Chrystusa Frasobliwego z II poł. XIX wieku upamiętniająca epidemię cholery oraz trzy krzyże.


Zbrudzewo

Według danych z 2007, miejscowość zamieszkiwało 560 osób.

Wieś położona 3 km na północ od Śremu przy drodze wojewódzkiej nr 434, drodze do Poznania. Za Zbrudzewem znajduje się skrzyżowanie z drogą powiatową nr 2464 do Świątnik.

Pierwsze wiadomości w dokumentach o Zbrudzewie pochodzą z 1390 roku. Wieś należała wówczas do Zbrudzewskich, rodu rycerskiego. W 1443 została ulokowana na prawie magdeburskim i sprzedana radzie miasta Śrem. W 1868 na drodze licytacji majątek nabyła Tekla Skrzydlewska z Mechlina. Kolejnymi właścicielami byli Edward Potworowski oraz od 1919 do II wojny światowej Teodor Ossowicki. Tutaj urodził się Tomasz ze Zbrudzewa (1500 – 1567), zwany Łysym, Benedyktyn, tłumacz Biblii na język polski. We wsi tradycją jest coroczny orszak przebierańców, zwanych potocznie kominiarzami, którzy w poniedziałek wielkanocny chodzą po wsi, smarując ludzi sadzą.

Atrakcjami turystycznymi wsi są:

  • Zespół dworsko-folwarczny – w parku krajobrazowym o powierzchni 2,52 ha pomnikowymi klonami zwyczajnymi, dębami szypułkowymi i lipami drobnolistnymi, składa się z dworu z XIX w., rozbudowany w 1920 w boczne skrzydła. Zespół wraz z 4 zagrodami i 4 domami jest zabytkiem znajdującym się w Gminnej Ewidencji Zabytków.
  • Stara strzelnica – zbudowana przez Bractwo Kurkowe ze Śremu w 1849.
  • Pomnik – z 1966 projektu Ryszarda Kasprzaka w miejscu masowej egzekucji z 8 listopada 1939.

W Zbrudzewie w części parku znajduje się Zespół Szkoły Podstawowej i Gimnazjum w budynku z początku XX wieku. W 1971 poszerzono szkołę, a w 2000 rozbudowano salę gimnastyczną. W roku szkolnym 2006/2007 do placówki uczęszczało 162 uczniów. Do świątków przydrożnych we wsi należy figura Matki Boskiej Królowej Polski sprzed II wojny światowej przy drodze do Śremu oraz kapliczka Matki Boskiej Niepokalanie Poczętej.


Autor: Piotr Szalony; Treści znajdują się również w artykułach Polskiej Wikipedii na licencji Creative Commons.

© 2011 Wiadomości Śremskie · Subskrybuj:WpisyKomentarze · Realizacja: WebSun