Subskrypcja:Posty Komentarze

Miejscowości B-K

Figura Najświętszego Serca Jezusa

Boreczek

Wieś położona 3 km na wschód od Brodnicy przy drodze powiatowej nr 4064 z Przylepek do Manieczek.


Kościół św. Katarzyny

Brodnica

Według danych z 2006, miejscowość zamieszkiwało 722 osoby.

Wieś Brodnica położona 10 km na północny zachód od Śremu przy drodze powiatowej nr 2463 z Grabianowa do Mosiny oraz drogach powiatowych nr 4062 z Iłówca do Psarskie oraz nr 4065 do Chaław.

Pierwsza wzmianka o Brodnicy pochodzi z 1230. Wówczas wieś była własnością Czesława z Brodnicy. W latach 1426-1581 miejscowość była znana jest jako miasto. W 1445 potomkowie Czesława, Andrzej i Mikołaj, dokonują podziału majątku. W 1458 wieś dostarczyła żołnierza pieszego na wyprawę do Malborka na wojnę z Krzyżakami. W 1562 całość Brodnicy znalazła się w rękach Łodziów, którzy używali nazwiska Brodniccy. Częsta zmiana właścicieli majątków następowała od XVII do XIX wieku. W XIX wieku właścicielami byli Chłapowscy, w roku 1939 Mańkowscy. Podczas okupacji niemieckiej administracja nazistowska wprowadziła dla miejscowości kolejne sztuczne nazwy okupacyjne Hochkirch (1939–1943) i Brodenkirch (1943-1945). Obecnie wieś pełni funkcje usługowe dla rolników, działają niewielkie zakłady rzemieślnicze i usługowe. Od 1994 – Brodnica ma swój herb.

Zabytkami chronionymi prawnie są:

  • Kościół Świętej Katarzyny Aleksandryjskiej – zbudowany w stylu neogotyckim w latach 1867-1870 wg projektu Stanisława Hebanowskiego, twórcy Teatru Polskiego w Poznaniu. Poświęcenia dokonano 25 listopada 1870. W 1890 dobudowano wieżę o wysokości 48 m i transept. W ołtarzu głównym znajduje się tryptyk z obrazem Matki Boskiej Częstochowskiej z 1965, w płycinach znajdują się malowane postacie świętych, po zamknięciu tryptyk przedstawia Zwiastowanie Najświętszej Marii Panny. Do wyposażenia kościoła należą: późnobarokowe rzeźby i klasycystyczne tabernakulum. W wnętrzu znajdują się również epitafia Chłapowskich. Na zewnętrznej ścianie znajdują się tablice epitafijne dawnych właścicieli wsi Moraczewskich i Mańkowskich oraz kaplica grobowa Koźmianów i Wilczyńskich. Na bramie wejściowej widnieje tablica z 1989 poświęcona fundatorom kościoła.
  • Eklektyczny dwór - z 1890, wzniesiony przez Wacława Mańkowskiego, w narożu budynku znajduje się figura Matki Boskiej Jazłowieckiej. W pałacu znajdowały się przejściowo mieszkania, szkoła, ośrodek zdrowia, ośrodek praktyk studenckich oraz Urząd Gminy. obecnie mieści się tutaj ekskluzywny hotel. Do dworu prowadzi aleja kasztanowców i lip.
  • Park podworski – o powierzchni 5,56 ha, znajduje się w nim 25 kasztanowców zwyczajnych i 12 lip drobnolistnych, znajduje się w nim pomnik Józefa Wybickiego z 1980 projektu Grzegorza Kowalskiego.

Pozostałymi zabytkami wsi są:

  • Pusty grób gen. Józefa Wybickiego - z 1880, którego prochy przeniesiono w 1923 roku do kościoła Św. Wojciecha w Poznaniu.
  • Zespół folwarczny i kolonia czworaków z XIX/XX wieku – ozdobiona w narożach budynków figurami świętych.

We wsi znajduje się Szkoła Podstawowa im. Hymnu Narodowego w dwóch budynkach, z początku XX wieku i z 1999. Przy placówce znajdują się tablice z pierwszą strofą hymnu. Do świątków przydrożnych należy m.in. figura Matki Boskiej Niepokalanie Poczętej z 1954.


Brodniczka

Według danych z 2006, miejscowość zamieszkiwało 60 osób.

Wieś położona na północ od Brodnicy przy drodze powiatowej nr 4061 z Żabna do Ludwikowa.


Chaławy

Według danych z 2006, miejscowość zamieszkiwało 320 osób.

Wieś położona na południowy zachód od Brodnicy przy drodze wojewódzkiej nr 310 (Śrem - Czempiń - Głuchowo). We wsi znajduje się skrzyżowanie z drogą powiatową nr 4065 przez Piotrowo do Brodnicy.

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1366 i wspomina sprzedaż majątku przez dziedziców Chaław, Młodotę, Mikołaja i Rędziwoja, części wsi Zbrosławowi z Pucołowa.

Zabytkami prawnie chronionymi są:

  • zespół dworski:
    • dwór z 1880-1885, obecnie hotel i restauracja,
    • park z końca XIX wieku o powierzchni 2,62 ha;
  • magazyn zbożowy znajdujący się na terenie folwarku z 1904.

Esterpole

Według danych z 2006, miejscowość zamieszkiwało 100 osób.

Wieś położona przy drodze powiatowej nr 4061 z Żabna do Ludwikowa.


Górka

Wieś położona na wschód od Brodnicy, niedaleko drogi powiatowej nr 4064 z Przylepek do Manieczek.

Nazwa wsi oznacza po prostu miejsce wznoszące się nieco ponad lokalny teren. Pierwsze przekazy pisane pochodzą z 1321. Pierwszym właścicielem Górki był Dobrogost z Dzwonowa.


Dawna stacja kolejowa

Grabianowo

Niewielka wieś położona 3 km na południe od Brodnicy przy drodze wojewódzkiej nr 310 (Śrem - Czempiń - Głuchowo). We wsi znajduje się skrzyżowanie z drogą powiatową nr 2463 do Poznania przez Mosinę, a także z droga lokalną do Marianowa. Pierwszy raz w dokumentach w 1366 jako własność Daniela z Grabianowa. Zabytkiem wsi prawnie chronionym jest zespół dworski, w skład którego wchodzi: park krajobrazowy o powierzchni 2,36 ha oraz klasycystyczny dwór z 1830 nawiązujący do wzorów renesansowej willi włoskiej, przebudowany w XX wieku, stanowi własność prywatną.


Szkoła w Grzybnie

Grzybno

Według danych z 2006, miejscowość zamieszkiwało 300 osób.

Wieś położona 5 km na zachód od Brodnicy przy drodze powiatowej nr 4063 do Szołder oraz nr 4060 z Pecnej do Żabna. Obok wsi przepływa kanał Szymanowo - Grzybno, na którym utworzono stawy.

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1387 i wspomina właściciela, Tomisława z Grzybna. Przez XVII-XIX wiek majątek należał do Szołdrskich. W latach 1874-1944 Grzybno było w rękach niemieckich

Zabytkiem wsi prawnie chronionym jest zespół dworski, w skład którego wchodzi: dwór wybudowany w latach 1899-1905 dla rodziny Güentherów jako piętrowy, z dwoma bocznymi ryzalitami, w holu znajduje się tablica upamiętniająca gen. Józefa Wybickiego, w budynku znajduje się Zespół Szkół Rolniczych, a przy nim działa zespół pieśni i tańca „Chabry”. W skład dworu wchodzi także park krajobrazowy o powierzchni 2,88 ha, w którym znajdują się pomnikowe okazy drzew: wiązów i sosny wejmutki, przy wjeździe do parku znajduje się głaz upamiętniający 50-lecie szkoły. W parku znajdują się budynki folwarczne, które przekształcone zostały na pracownie szkolne. W jednym z tych budynków mieści się Izba Regionalna, w której znajdują się eksponaty związane z kulturą wsi.


Iłówiec

Według danych z 2006, miejscowość zamieszkiwało 80 osób.

Wieś położona 6 km na zachód od Brodnicy przy drodze powiatowej nr 2465 z Czempinia do Poznania przez Mosinę oraz przy linii kolejowej Poznań - Wrocław. We wsi znajduje się skrzyżowanie z drogą powiatową nr 4062 do Psarskie przez Brodnicę.

Pierwsza wzmianka o wsi jako własność komesa Wisława herbu Łodzia pochodzi z 1300 roku. Pod koniec XIV wieku właścicielem byli Iłowieccy. W tym wieku nastąpił również podział wsi na Iłówiec Mały i Iłówiec Kościelny, zwany Wielkim. W 1409 roku we wsi powstała parafia. We wsi istniały kolejno trzy kościoły drewniane, które uległy zniszczeniu. Obecny został wybudowany w latach 1839-1841.

Zabytkami wsi prawnie chronionymi są:

  • Kościół św. Andrzeja – z 1841 roku, późnoklasycystyczny, wieżę dobudowano w 1902, w ołtarzu głównym znajduje się gotycka rzeźba Matki Boskiej z Dzieciątkiem z ok. 1400, rokokowe ołtarze pochodzą z kościoła pobernardyńskiego w Kościanie, nad ołtarzem głównym znajduje się barokowy obraz św. Andrzeja Apostoła, w ołtarzach bocznych znajdują się: w prawym obrazy św. Antoniego Padewskiego i św. Władysława Węgierskiego, w lewym św. Anny Samotrzeć i św. Kazimierza Królewicza.
  • Zespół pałacowy:
    • pałac elektyczny z 1866 roku zbudowany na zrębach starego dworu, elewacja naśladuje budynek Opery Berlińskiej, nad wejściem znajduje się dekoracja rzeźbiarska z postaciami kobiet w otoczeniu symboli postępu w rolnictwie, m.in. lokomobilu i pługu parowego;
    • park z XIX wieku o powierzchni 12 ha.
  • Zespół folwarczny:
    • stajnia koni wyjazdowych z 1911 roku,
    • kurnik z 1935 roku,
    • spichrz z 1890 roku,
    • spichrz z wieżą z 1900 roku,
    • czworak nr 19 z 1899 roku,
    • czworak nr 20 z 1910 roku.

W Iłówcu funkcjonuje Szkoła Podstawowa im. Dezyderego Chłapowskiego w budynkach z 1913 i 1946, przy których rośnie pomnik przyrody. Jest nim dąb szypułkowy o obwodzie 660 cm. We wsi znajduje się kapliczka w kształcie ściętej piramidy zakończona krucyfiksem, która ma upamiętniać wizytę Napoleona 16 lipca 1807.


Iłówiec Wielki


Kościół św. Barbary

Jaszkowo

Według danych z 2007, miejscowość zamieszkiwało 200 osób.

Wieś położona nad Wartą na lewym brzegu, 6 km na wschód od Brodnicy i 8 km na północny zachód od Śremu, przy drodze powiatowej nr 4062 z Iłówca przez Brodnicę do Psarskie.

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1266 i wspomina Chwalimira, właściciela wsi, który przekazał ją na rzecz katedry poznańskiej. Potwierdzone jest to w dokumentach Przemysła II z 1278. Od 1397 majątek przeszedł w ręce Borków. Kolejnymi właścicielami byli: Katarzyna Jaszkowska, Jerzy Lwowski, Andrzej Mierosławski, a w latach 1784-1939 rodzina Szołdrskich. W 1856 Edmund Bojanowski, działacz religijny i charytatywny, otworzył nowicjat zgromadzenia Sióstr Służebniczek Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny.

Zabytkami wsi prawnie chronionymi są:

  • Kościół św. Barbary – późnogotycki, z poł. XV wieku, w barokowym ołtarzu głównym widnieją obrazy Trójcy Świętejświętej Barbaryoraz polichromia z 1951 przedstawiająca sceny z życia św. Barbary; na ścianach tablice epitafijne rodziny Szołdrskich z 1750 i 1866, obok kościoła znajduje się kaplica grobowa Szołdrskich z 2. poł. XIX wieku, zbiorowa mogiła pionierek zgromadzenia Służebniczek, dzwonnica z dwoma dzwonami z 1567 i 1663 oraz drewniana plebania, która mieści Izbę Pamięci bł. Edmunda Bojanowskiego;
  • Zespół dworski z XIX wieku:
    • dwór z 1912-1920, projektu Stanisława Mieczkowskiego,
    • park krajobrazowy o powierzchni 2,73 ha z dębami szypułkowymi o obwodzie do 530 cm,
    • brama wjazdowa,
    • oficyna (czworak).

W zespole dworskim mieści się Centrum Hipiki Antoniego Chłapowskiego.


Kopyta

Według danych z 2006, miejscowość zamieszkiwało 60 osób.

Wieś położona na południe od Brodnicy przy drodze wojewódzkiej nr 310 (Czempiń - Głuchowo), znajduje się tutaj skrzyżowanie z drogą powiatową nr 4067 do Nowego Gołębina.


Autor: Piotr Szalony; Treści znajdują się również w artykułach Polskiej Wikipedii na licencji Creative Commons.

© 2011 Wiadomości Śremskie · Subskrybuj:WpisyKomentarze · Realizacja: WebSun