Subskrypcja:Posty Komentarze

Miejscowości L-Ż

Krzyż przydrożny

Ludwikowo

Według danych z 2006, miejscowość zamieszkiwało 40 osób.

Wieś położona 4 km na wschód od Brodnicy przy drodze powiatowej nr 4062 z Iłówca przez Brodnicę do Psarskie. Za wsią znajduje się skrzyżowanie z drogą powiatową nr 4061 do Żabna.


Dwór z 1894

Manieczki

Według danych z 2006, miejscowość zamieszkiwało 1100 osób.

Wieś położona 6 km na zachód od Śremu przy drodze wojewódzkiej nr 310 (Śrem - Czempiń - Głuchowo). We wsi znajduje się skrzyżowanie z drogą powiatową nr 4064 do Przylepek oraz lokalnymi do Krzyżanowa i Boreczka.

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1368. Wówczas właścicielem był Sędziwój z Głębocka herbu Łodziów. Następnie Manieczki zostały podzielone na kilka działów, które należały do Manieckich, Grabianowskich, Chaławskich, Przylepskich, czyli do okolicznej szlachty. Kolejnym właścicielem był Maciej Kołaczkowski herbu Abdank. 21 czerwca 1781 majątek został sprzedany Józefowi Wybickiemu. W Manieczkach powstało wiele jego utworów literackich, zmarł w 1822 w nieistniejącym już drewnianym dworku. Po jego śmierci majątkiem zarządzała jego żona Estera oraz córka Teresa. Wnuk Wybickiego w 1842 sprzedał wieś generałowi Dezyderemu Chłapowskiemu. W 1960 utworzono jeden z pięciu wzorcowych kombinatów PGR. Obecnie Manieczki są dużym osiedlem o charakterze miejskim z pełnym zapleczem usługowym.

Zabytkiem prawnie chronionymi jest zespół dworski, składający się z:

  • dworu z 1894, z mansardowym dachem i nowszym przedsionkiem z 1912, w latach 1978-2006 mieściło się w nim Muzeum Józefa Wybickiego oraz Oddział Wielkopolski Miłośników Tradycji Mazurka Dąbrowskiego, przed wejściem znajduje się głaz z tablicą z okazji 205. rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 Maja, obecnie dwór należy do potomków Głowackich, w związku z czym usunięto niektóre tablice i głazy pamiątkowe
  • kaplicy pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny z 1786 w kształcie rotundy wystawiona przez gen. Józefa Wybickiego,
  • parku krajobrazowego z połowy XVIII wieku o obecnej powierzchni 6,51 ha, w nim: dwie lipy drobnolistne o obwodzie 290 i 300 cm, głaz z tablicą z okazji 218. rocznicy urodzin twórcy hymnu narodowego, popiersie Wybickiego projektu Grzegorza Kowalskiego, dwie kolumny z tablicą z 1766 upamiętniają pojedynek o dziewczynę dwóch braci Kołaczkowskich.

We wsi znajduje się kościół Narodzin Najświętszej Marii Panny z 1990, nawiązujący do rotundy, projektu Zygmunta Lutomskiego i Henryka Wiercińskiego. Przy drodze do Krzyżanowa położony jest kopiec zwieńczony słupem z figurą Matki Boskiej, wg tradycji kryje on prochy powstańców z 1848 i 1863. W Manieczkach funkcjonuje Szkoła Podstawowa im. Józefa Wybickiego i Gimnazjum im. Jana Pawła II.


Ogieniowo

Wieś położona przy drodze powiatowej nr 4062 z Iłówca do Psarskie.


Piotrowo

Położona 2 km na południowy zachód od Brodnicy przy drodze powiatowej nr 4065 z Brodnicy do Chaław.

Pierwszy raz w dokumentach Piotrowo pojawiło się w 1396. Wówczas wieś należała do Przybysława Piotrowskiego i jego żony Grzymki. Od 1471 właścicielem był Jan Sepiński. Kolejnymi właścicielami majątku byli Miaskowscy, Szołdrscy, Gliszczyńscy. Od 1920 wieś należała do Leonii Szczepkowskiej, a od 1930 do Tadeusza Drażdżyńskiego.

Zabytkiem prawnie chronionym jest zespół dworski i folwarczny, w skład którego wchodzi:

  • eklektyczny dwór z połowy XVIII wieku, przebudowany na neogotycki pałac pod koniec XIX wieku, na początku XX wieku dobudowano kolumnowy portyk z tarasem, obecnie stanowi własność prywatną,
  • park z 2 połowy XIX wieku o powierzchni 4,43 ha,
  • folwark z początku XX wieku (dom mieszkalny, stajnia, stodoła, waga, ogrodzenie).

Krzyż przydrożny

Przylepki

Wieś położona 3 km na zachód od Brodnicy przy drodze powiatowej nr 4062 z Iłówca do Psarskie. We wsi znajduje się skrzyżowanie z drogą powiatową nr 4064 do Manieczek.

Pierwszy raz wieś pojawiła się w dokumentach w 1366. Wówczas należała do Pakosza z Przylepek. Kolejnymi właścicielami byli Przylepscy, Szołdrscy, Iłowieccy i Krzyżanowscy. W 1784 majątek wykupił Józef Wybicki, od 1849 roku mieszkał tutaj Stanisław Koźmian (1811-1885) – poeta, publicysta, prezes Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. W 1867 właścicielem był Kazimierz Chłapowski, a ostatnim od 1897 Wilhelm Pieper. W 1960 majątek został przejęty przez Kombinat PGR Manieczki[.

Zabytkiem prawnie chronionym jest zespół pałacowy i folwarczny:

  • pałac z około 1910, w typie modernistycznej willi, z mansardowym dachem, w 1960 znajdował się w nim ośrodek studencki;
  • folwark (świniarnia z 1905, stajnia z końca XIX w., magazyn zbożowy z 1905, dom rządcy z końca XIX w., kuźnia i stelmacharnia z końca XIX w., stodoła z 1910),
  • park z alejami z końca XIX wieku.

Z Przylepek do okolicznych wsi prowadzą aleje pomnikowych drzew: do Jaszkowa 59 kasztanowców zwyczajnych i do Brodniczki 272 lipy drobnolistne.


Rogaczewo

Wieś położona na zachód od Brodnicy przy drodze powiatowej nr 4063 z Grzybna do Szołder.


Sucharzewo

Według danych z 2008, miejscowość zamieszkiwało 35 osób.

Wieś położona na zachód od Brodnicy przy drodze powiatowej nr 4062 z Iłówca do Psarskie przez Brodnicę.


Sulejewo

Według danych z 2006, miejscowość zamieszkiwało 150 osób.

Wieś położona na północ od Brodnicy przy drodze powiatowej nr 2463 do Poznania przez Mosinę.

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1388 i wspomina Andrzeja z Sulejewa. We wsi znajduje się zespół folwarczny założony przez Dezyderego Chłapowskiego w połowie XIX wieku. W narożach budynków ustawione są figury świętych.


Szołdry

Według danych z 2006, miejscowość zamieszkiwało 260 osób.

Wieś położona 4 km od Brodnicy przy drodze wojewódzkiej nr 310 (Śrem - Czempiń - Głuchowo). We wsi znajduje się skrzyżowanie z drogą powiatową nr 4063 do Grzybna.

Wieś pierwszy raz w dokumentach z 1388 roku, były wtedy własnością Szołdrskich. W 1725 Anna z Szołdrskich wychodząc za mąż za Antoniego Zakrzewskiego wniosła Szołdry jako posag. Około połowy XIX wieku wieś kupił Dezydery Chłapowski. W jego rodzinie miejscowość pozostawała do II wojny światowej. W Szołdrach urodził się 16 września 1877 roku pomolog Mieczysław Bolesław Hoffman.

Zabytkiem wsi prawnie chronionym jest zespół dworski, w skład którego wchodzi:

  • dwór z 1750 roku o cechach barokowych, rozbudowany w XIX wieku;
  • park krajobrazowy z końca XVIII wieku, a w nim m.in.: 3 platany klonolistne o obwodzie 508 – 620 cm, 2 jesiony wyniosłe o obwodzie 440 cm i 450 cm, lipa o obwodzie 565 cm, dwa stawy;
  • spichrz z 1880 r.

We wsi znajduje się kaplica bł. Matki Teresy projektu Lechosława Kuczyńskiego, która należy do parafii pw. św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Brodnicy.


Tworzykowo


Żabno

Wieś położona 5 km na północ od Brodnicy przy drodze powiatowej nr 2463 z Grabianowa do Mosiny. We wsi znajduje się skrzyżowanie z drogami powiatowymi nr 2466 przez Baranowo, nr 4060 do Pecnej przez Grzybno oraz nr 4061 do Ludwikowa. Przez wieś przebiega Droga św. Jakuba - wielkopolski odcinek szlaku pielgrzymkowego do katedry w Santiago de Compostela w Galicji w północno-zachodniej Hiszpanii.

Wieś pierwszy raz wymieniana w dokumentach była w 1392. Majątek był podzielony na części, które należały do Żabińskich, Krajkowskich i Rogalińskich. W latach 1465, 1590, 1642 w dokumentach Żabno widnieje jako miasto. W XVIII wieku właścicielami byli Chłapowscy. W 1789 majątek kupił Jakub Biliński, a w 1823 Stanisław Zakrzewski. W 1886 wieś przeszła w ręce niemieckie. W 1887 urodził się we wsi Tadeusz Ruge (zm. 1939 r.) – powstaniec wielkopolski i prezydent Poznania.

Zabytkiem wsi prawnie chronionym jest drewniany kościół św. Jakuba z 1789-1792, o konstrukcji sumikowo-łątkowej, wewnątrz wyposażenie późnobarokowe z ok. 1790. Polichromie ze scenami Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i aniołów pochodzą z 1956. W ołtarzu głównym znajduje się obraz św. Jakuba, a w zwieńczeniu św. Katarzyny. W ołtarzach bocznych widnieją obazy Matki Boskiej z Dzieciątkiem oraz św. Józefa. Na ścianach umieszczone są rzeźby świętych.

Pozostałymi atrakcjami są:

  • Pomnik nagrobny z 1813, klasycystyczny, na cmentarzu przy kościele;
  • Obelisk przed plebanią, z metalowym krzyżem cholerycznym z 1849;
  • Dwór z XIX wieku, parterowy, z piętrową wystawką i drewnianą wieżyczką;
  • Żabińskie Góry – polodowcowe pasmo ozów, zalesionych, o długości 10 km i szerokości 500-700 m, największa wysokość to 103 m n.p.m, znajduje się na nich wieża przeciwpożarowa, a na zboczu zniszczony cmentarz ewangelicki.

Żurawiec


Autor: Piotr Szalony; Treści znajdują się również w artykułach Polskiej Wikipedii na licencji Creative Commons.

© 2011 Wiadomości Śremskie · Subskrybuj:WpisyKomentarze · Realizacja: WebSun